Wstyd przed własnymi emocjami w związku

“Wiem, że przesadzam, ale…”

Jeśli tak zaczynasz zdania, nie jesteś sam. Mnóstwo osób, zanim powie, co naprawdę czuje, najpierw się tłumaczy, usprawiedliwia albo bagatelizuje siebie. Skąd to się bierze?

Emocje w związku nie wymagają uzasadnienia

Wielu z nas dorastało w przekonaniu, że emocje muszą być uzasadnione. Jeśli coś boli, trzeba to najpierw logicznie wytłumaczyć, zanim powie się to na głos. Zwłaszcza emocje trudne: złość, zazdrość, smutek, żal.

“Nie powinnam tak się czuć, przecież on nic złego nie zrobił.” “Może to ja mam problem?” “Nie chcę wyjść na histeryczkę, ale…”

To nie przypadek. W dzieciństwie słyszeliśmy “nie przesadzaj”, “nie płacz, nic się nie stało”, “weź się w garść”. Nauczyliśmy się, że odczuwanie czegoś równa się byciu problematycznym. A emocje nie są winą. Są informacją.

Cenzura, zanim padnie pierwsze słowo

Emocja, którą czujesz, zwykle nie mówi o tobie nic złego. Czujesz się pominięta, zraniona, przytłoczona? To nie znaczy, że jesteś przewrażliwiona. To znaczy, że twój układ nerwowy sygnalizuje: tu jest coś dla mnie ważnego.

Problem w tym, że zanim zdążysz to powiedzieć, już siebie ocenzurowałaś. Komunikat do drugiej osoby wygląda wtedy jak wycofana skarga, nie jak rozmowa. Zamiast “było mi przykro, że nie zapytałeś, jak mi minął dzień” pada “wiem, że byłeś zmęczony, może to głupie, ale trochę mi było smutno”.

I nic się nie zmienia. Bo komunikat nie jest jasny, a ty nie stawiasz siebie w jego centrum.

Mówienie o sobie to nie atak

Jedna z najważniejszych rzeczy, jakich nauczyliśmy się w relacji, to rozróżnienie emocji od oceny. To, że czujesz smutek, nie znaczy, że druga osoba zrobiła coś złego. Znaczy, że coś poruszyło twoje potrzeby.

Zamiast “nigdy mnie nie słuchasz”: “kiedy opowiadam ci o czymś ważnym, a ty patrzysz w telefon, czuję się niewidzialna”. Zamiast “ciągle się ze mną nie liczysz”: “potrzebuję wiedzieć, że moje zdanie też się dla ciebie liczy”.

Różnica jest w tym, że druga osoba nie czuje się oskarżona, tylko zaproszona do kontaktu. U nas to zdrowsze i po prostu skuteczniejsze.

Co u nas działa na co dzień

Zatrzymanie, zanim zbagatelizujemy uczucie. Jedno pytanie: co właściwie teraz czuję?

Zamiana oceny na potrzebę. Zamiast “ty zawsze” mówimy “potrzebuję”.

Zdania od “czuję”, nie od “wiem, że to głupie, ale”.

Zgoda na emocje, także niewygodne. Mamy do nich prawo.

A kiedy boimy się reakcji drugiej osoby, zaczynamy od tego lęku: “trochę się boję to powiedzieć, ale chcę być szczera”. To zdanie otwiera więcej drzwi, niż nam się wydawało.

Nie jesteś “za bardzo”, nie jesteś trudna ani histeryczna. Jesteś człowiekiem i masz prawo czuć. A osoba, która cię kocha, będzie chciała wiedzieć, co czujesz, nawet gdy nie jest to wygodne.

A wy? Zdarza się wam tłumaczyć z emocji? Kiedy ostatnio pozwoliliście sobie powiedzieć coś wprost i jak to się skończyło? Napiszcie nam na Instagramie.